5 درمان خانگی دل پیچه و اسهال

5 درمان خانگی دل پیچه و اسهال
تعریف اسهال چیست؟
اسهال به حالتی گفته میشود که فرد بیش از حد معمول، معمولاً حداقل سه بار در روز، مدفوع شل، روان یا آبکی دفع میکند. این وضعیت میتواند در انواع مختلف و با علل متعددی رخ دهد و در سنین مختلف تعاریف کمی متفاوت دارد؛ مثلاً در نوزادان افزایش دفعات دفع مدفوع نرم یا آبکی نسبت به حالت طبیعی نشانه اسهال است.
دلپیچه نیز یک درد مبهم و تیز است که در ناحیه بین دنده تا لگن (شکم) به حالت چرخشی بروز پیدا میکند. احساس درد در این ناحیه بسیار رایج است و معمولا فرد آن را مدتی حس میکند و برای دقایقی برطرف میشود. به این حالت دل پیچه یا قلنج شکمی میگویند.
این درد اغلب بهدلیل مشکل خفیف رودهای، استرس و تنش روانی، دوره پریودی در زنان یا گرفتگی اعضای داخلی بدن رخ میدهد. اما در صورتی که علت دل پیچه هیچ یک از این موارد نباشد یا پس از مدت کوتاهی با دمنوش، روشهای خانگی و مُسکنهای ساده بهتر نشود نیاز به بررسی دکتر متخصص گوارش دارد.
شناخت اسهال برای درمان اسهال
انواع اسهال بر اساس مدت زمان
اسهال حاد: کمتر از ۷ روز طول میکشد و معمولاً ناشی از عفونتهای ویروسی، باکتریایی یا انگلی است.
اسهال طولکشیده: بین ۷ تا ۱۳ روز ادامه دارد.
اسهال پایدار: بین ۲ تا ۴ هفته طول میکشد.
اسهال مزمن: بیش از ۴ هفته ادامه دارد و ممکن است ناشی از بیماریهای مزمن گوارشی یا متابولیکی باشد.
انواع اسهال از نظر مکانیزم
اسهال ترشحی: ناشی از ترشح بیش از حد آب و الکترولیتها توسط روده، که حتی در صورت نخوردن غذا ادامه دارد. نمونه آن اسهال ناشی از وبا است.
اسهال اسمزی: به دلیل جذب ناقص مواد محلول (مثل لاکتوز) که باعث جذب آب به داخل روده میشود.
اسهال التهابی: همراه با التهاب مخاط روده و معمولاً خون یا مخاط در مدفوع دیده میشود.
اسهال ناشی از سوء جذب: به دلیل اختلال در جذب مواد غذایی.
علائم اسهال در کودکان و بزرگسالان
این علائم در افراد مختلف، متفاوت است و به نوع اسهالی بستگی دارد که به آن مبتلا شده است. گاهی ممکن است شما با علائمی نظیر اسهال، استفراغ مواجه شوید. علائم بیماری در موارد عفونی و غیرعفونی آن متفاوت است.
به طور کلی از مشخص ترین علائم اسهال در کودکان و بزرگسالان می توان به موارد زیر اشاره کرد:
- احساس نفخ در شکم
- دل پیچه و دل درد
- مدفوع رقیق، شل آبکی
- احساس تهوع و استفراغ
- مراجعه مکرر به دستشویی
- کاهش اختیار در دفع مدفوع
- بی اشتهایی
- کاهش وزن
- خستگی و بیحالی
- تب
در اسهال مزمن ممکن است علائم زیر را هم تجربه کنید:
- از دست دادن کنترل روده
- اگر ویروس یا باکتری عامل اسهال شما باشد، ممکن است تب، لرز و مدفوع خونی نیز داشته باشید.

5 درمان خانگی دل پیچه و اسهال
علت اسهال چیست؟
دلایل زیادی برای اسهال شناخته شده اند. علت دل پیچه و اسهال در بزرگسالان می تواند شامل موارد زیر باشد:
- گاستروانتریت: گاستروانتریت یکی از شایع ترین علل اسهال شناخته شده است. این بیماری که با نام آنفولانزای معده هم شناخته میشود، یک بیماری ویروسی است و به علت عفونت رودهها رخ می دهد و دلیل آن موارد زیر می تواند باشد:
- انگلها
- ویروسها
- باکتریها
- عمل جراحی، گاهی اوقات، جراحی روی معده یا کیسه صفرا ممکن است باعث اسهال بعد از عمل شود.
- سندروم روده تحریک پذیر (IBS)
- عوارض ناشی از مصرف داروها مثل آنتی بیوتیک ها، داروهای ضد التهابی غیر استروئیدی و داروهای شیمی درمانی
- آلرژی و حساسیت غذایی
- بیماری سلیاک یا عدم تحمل لاکتوز: این شرایط را می توان با تنظیم رژیم غذایی درمان کرد.
- مصرف آب و غذای آلوده
- عدم رعایت بهداشت دستها
- استرس و اضطراب
- بیماریهای گوارشی
- مصرف محصولات حاوی سوربیتول
با توجه به اینکه سیستم ایمنی کودکان ضعیف تر است و بسیاری از این ویروسها از طریق غذا، آب و دست آلوده وارد دستگاه گوارش میشوند، شیوع اسهال در کودکان کمی بیشتر از بزرگسالان است. بنابراین عدم رعایت بهداشت، نشستن دستها بعد از رفتن به دستشویی و خوردن ناخن در کودکان باعث انتقال سریعتر ویروس ها و ابتلا به عارضههایی مثل گاستروانتریت میشود.
عوارض اسهال چیست؟
اسهال می تواند باعث کم آبی بدن شود، به این معنی که بدن شما مایعات کافی برای عملکرد صحیح ندارد. کم آبی بدن میتواند جدی باشد، به خصوص برای کودکان، سالمندان و افرادی که سیستم ایمنی ضعیفی دارند. برخی از علائم کم آبی بدن:
- احساس سرگیجه
- سر درد
- ادرار تیره
- ضعف و خستگی
اسهال بعد از چند روز خطرناک است؟ زمان مراجعه به پزشک
ایا اسهال طولانی مدت خطرناک است؟ در بیشتر موارد، علائم اسهال در عرض 5 تا 7 روز متوقف می شود. اگر اسهال طی چند روز ادامه پیدا کرد یا به درمان خانگی پاسخ نداد، افرادی که در معرض خطر عوارض هستند، مانند کودکان خردسال و افراد مسن نیز باید برای درمان اسهال به پزشک مراجعه کنند.
در صورتی که همراه با اسهال علائم زیر را تجربه میکنید، باید در اولین فرصت به پزشک مراجعه کنید:
- خون در مدفوع
- تب
- علائم کم آبی بدن، مانند تشنگی شدید و خشکی دهان
- اسهال مزمن
- اسهال در خواب
- کاهش وزن قابل توجه
- درد شدید شکم
- مشاهده خون در اسهال
- بی حالی و ضعف شدید
- تهوع و استفراغ شدید همراه با اسهال
پیشگیری بهتر از درمان اسهال
اقداماتی که برای پیشگیری از ابتلا به اسهال باید انجام داد؟
از آنجایی که بیشترین موارد این بیماری به عفونت های روده مربوط می شود، رعایت بهداشت شخصی دست ها در پیشگیری از این بیماری یکی از مهمترین موارد است.
- شستن مرتب دست ها با آب گرم و صابون پس از هر بار دستشویی رفتن و همچنین قبل از تهیه و صرف غذا
- جداسازی مواد غذایی خام از مواد غذایی پخته
- شستشوی کامل و ضدعفونی کردن میوه ها و سبزیجات
- مصرف آب آشامیدنی بهداشتی
- پرهیز از مصرف غذاهای تاریخ گذشته
- تمیز نگه داشتن و ضدعفونی کردن سطوح مختلف سرویس بهداشتی و حمام
- تمیز نگه داشتن و ضدعفونی کردن ظروف و وسایل آشپزخانه
- جدا نگه داشتن ظرف غذای حیوانات خانگی
- پختن کامل گوشت
- اجتناب از مصرف غذاهای دریایی خام
علت دل پیچه و اسهال در بزرگسالان
بهطور کلی این عارضه میتواند ناشی از شرایط زیر باشد:
- اسهال
- یبوست
- آپاندیس
- کولیت
- مسمومیت غذایی
- حساسیت غذایی
- عفونت باکتریایی
- استرس و اضطراب
- آلرژی دارویی
- سنگ کیسه صفرا
- مشکلات کبدی
- ناتوانی در هضم لاکتوز
- سندروم روده تحریکپذیر
برای درمان اسهال چه بخوریم ؟
برای درمان اسهال، مصرف غذاها و نوشیدنیهای خاصی که به بهبود عملکرد دستگاه گوارش کمک کرده و از تشدید اسهال جلوگیری میکنند، توصیه میشود. مهمترین خوراکیهای مفید عبارتند از:
موز: حاوی پتاسیم و فیبر محلول (پکتین) است که به جذب آب در روده و بازسازی تعادل باکتریهای مفید و درمان اسهال کمک میکند.
برنج سفید: غذایی سفتکننده مدفوع و آسانهضم که به کاهش دفعات اسهال و تثبیت عملکرد روده و درمان اسهال کمک میکند.
تخم مرغ آبپز: منبع پروتئین با چربی کم که به راحتی هضم میشود و تحریک روده را افزایش نمیدهد.
مرغ و بوقلمون بدون چربی: گوشتهای کمچرب که به عنوان منبع پروتئین مناسب برای درمان اسهال توصیه میشوند.
سیبزمینی آبپز: هضم آسان و تأمین انرژی بدون تحریک روده، به شرطی که سرخنشده باشد.
هویج پخته: منبع بتاکاروتن که به بازسازی روده کمک میکند.
ماست کمچرب و ساده: حاوی پروبیوتیکها که تعادل میکروبی روده را بازسازی میکنند و به بهبود اسهال کمک میکنند.
نان تست و کراکر ساده: کمک به تأمین انرژی و الکترولیتها بدون تحریک روده برای درمان اسهال.
سوپ ساده و عصاره مرغ یا گوشت بدون چربی و ادویه: برای جبران مایعات و الکترولیتهای از دست رفته.
در مقابل، باید از مصرف موارد زیر خودداری کرد:
نوشیدنیهای گازدار و کافئیندار مانند نوشابه و چای پررنگ.
سبزیجات خام و چلیپایی مثل کلم، کلم بروکلی و گلکلم که ممکن است باعث نفخ شوند.
غذاهای چرب، سرخشده، پرادویه و فرآوریشده.
لبنیات پرچرب و شیر کامل (به ویژه در کودکان) که ممکن است اسهال را تشدید کنند.
میوههای اسیدی یا مرکبات مانند آناناس و گیلاس.

5 درمان خانگی دل پیچه و اسهال
درمان خانگی دل پیچه بزرگسالان
اگر این سوال ذهن شما را هم درگیر کرده که برای درمان اسهال چه بخوریم، به موارد زیر توجه کنید:
- یک عدد سیب را پوست بگیرید و پس از رنده کردن میل کنید.
- کیسه آب گرم یا پد حرارتی احساس دلپیچه شما را تسکین میدهد.
- یک قاشق چایخوری عسل و یک قاشق غذاخوری سرکه سیب را با یک لیوان آب گرم مخلوط کنید و همراه وعده غذایی بخورید.
- برای درمان فوری دل پیچه آب، لیمو، شکر و کمی زنجبیل را مخلوط کنید و مقدار کمی از محلول به دست آمده را 3 بار در روز بخورید.
- برای درمان اسهال برنج سفید را به صورت کته درست کنید. این نوع برنج بهدلیل داشتن نشاسته و فیبر پایین برای برطرف شدن دلدرد مفید است و میتوان آن را بهترین درمان دل پیچه و اسهال دانست.
دمنوش برای دل پیچه و اسهال
- نعنا (برطرف کننده التهاب رودهها)
- زنجبیل (دمنوش دلپیچه برای بهبود حالت تهوع و استفراغ)
- چای سبز (برطرف کننده دلپیچه و اسهال ناشی از مشکلات گوارشی)
انواع قرص درمان اسهال
هیوسین (Hyoscine): قویترین و رایجترین قرص ضد اسهال و دلپیچه است که با خاصیت آنتیکولینرژیک، انقباض عضلات صاف روده را کاهش داده و ترشحات مخاطی روده بزرگ را افزایش میدهد تا اسهال و دلپیچه کنترل شود.
لوپرامید (Loperamide): داروی ضد اسهال و ضد استفراغ که سرعت حرکت مدفوع در روده را کاهش داده و برای اسهالهای مزمن و حاد کاربرد دارد. معمولاً برای کنترل اسهال مکرر و طولانی مدت تجویز میشود.
بیسموت ساب سالیسیلات (Bismuth subsalicylate): دارویی که التهاب روده را کاهش داده و از روده در برابر میکروبها محافظت میکند. برای درمان اسهال ناشی از عفونتهای گوارشی و همچنین علائمی مثل حالت تهوع و ناراحتی معده استفاده میشود.
دی سیکلومین (Dicyclomine): دارویی مشابه هیوسین که برای درمان دلپیچه، سندروم روده تحریکپذیر و دردهای شکمی تجویز میشود
بهترین پروبیوتیکها برای اسهال
برای درمان اسهال و پیشگیری از اسهال، به ویژه اسهال ناشی از مصرف آنتیبیوتیک، اسهال عفونی و اسهال مسافرتی، استفاده از مکملهای پروبیوتیک حاوی سویههای خاص باکتریایی و مخمری بسیار مؤثر است. بر اساس منابع معتبر، بهترین پروبیوتیکها برای اسهال عبارتند از:
- کپسول دیلیست زیست تخمیر
- حاوی مخمر ساکارومایسس بولاردی
- مؤثر در پیشگیری و درمان انواع اسهال، به ویژه اسهال مسافرتی و اسهال ناشی از آنتیبیوتیک
- تقویت سیستم ایمنی و سمزدایی از پاتوژنهای روده
- فرم ساشهای آسان برای مصرف

کپسول دیلیست DailyEast زیست تخمیر 30 عددی مهار رشد باکتریهای بیماریزای رودهای
- کپسول بایوفلورا تک ژن
- موثر در درمان اسهال حاد عفونی، اسهال ناشی از آنتیبیوتیک و تغذیه رودهای
- کمک به حفظ تعادل فلور روده و تقویت سیستم ایمنی
- مصرف روزانه 1 تا 2 کپسول بعد از غذا توصیه میشود

کپسول بایو فلورا Bio Flora تک ژن فارما حفظ و تقویت فلور طبیعی دستگاه گوارش
- کپسول فمی لاکت تو پلاس زیست تخمیر
- حاوی 8 سویه مفید باکتریایی پروبیوتیک و پریبیوتیک
- مناسب برای همه اعضای خانواده
- موثر در پیشگیری و بهبود و درمان اسهال، یبوست و سوءهاضمه
- قابل استفاده برای درمان اسهال کودکان، بزرگسالان و سالمندان

کپسول فمی لاکت توپلاس FamiLact 2Plus زیست تخمیر 30 عددی پروبیوتیک
- لاکتوباسیلوس اسیدوفیلوس، لاکتوباسیلوس رامنوسوس و لاکتوباسیلوس روتری
- این سویهها در مکملهای پروبیوتیک به عنوان موثرترین باکتریها برای حفظ تعادل میکروبی روده و کاهش و درمان اسهال شناخته شدهاند
- لاکتوباسیلوس رامنوسوس به ویژه در کاهش و درمان اسهال مرتبط با آنتیبیوتیک و تقویت سیستم ایمنی مؤثر است
نکات مهم
- پروبیوتیکها به ویژه در کاهش طول مدت اسهال عفونی و اسهال ناشی از آنتیبیوتیک نقش مهمی دارند و میتوانند شدت علائم را کاهش دهند.
- مصرف پروبیوتیکها باید تحت نظر پزشک یا داروساز باشد، به خصوص در کودکان، زنان باردار، شیرده و افراد با سیستم ایمنی ضعیف.
- فرمهای ساشهای، کپسولی و قرصی پروبیوتیک موجود است که بسته به راحتی مصرف انتخاب میشوند.
خلاصه:
برای اسهال بهترین پروبیوتیکها شامل ساشه بایو دایجست تک ژن فارما (حاوی ساکارومایسس بولاردی)، کپسول دیلیست زیست تخمیر، کپسول فمی لاکت تو پلاس زیست تخمیر و مکملهای حاوی لاکتوباسیلوس رامنوسوس و اسیدوفیلوس هستند. این محصولات به تعادل فلور روده کمک کرده و در کاهش مدت و شدت و درمان اسهال مؤثرند.
درمان اسهال در طب سنتی
در طب سنتی، درمان اسهال بر اساس علت، شدت و نوع مزاج بیمار تنظیم میشود و معمولاً شامل اصلاح رژیم غذایی، استفاده از گیاهان دارویی و رعایت برخی تدابیر ساده است. در ادامه مهمترین روشها و گیاهان مؤثر در درمان اسهال بر اساس منابع معتبر آورده شده است.
اصلاح رژیم غذایی برای درمان اسهال
- مصرف خوراکیهای فرونشاننده حرارت مانند خرفه، آبلیمو و آبغوره، پاچه گوسفند با سماق، عدسی با آبغوره، شربتهای ترش مزه مانند شربت انار و آب انار توصیه میشود.
- خوردن غذاهای ساده و سبک مانند برنج، ماست شیرین تازه، آرد برنج بوداده، دوغ یا ماست، سیب رندهشده (پس از قهوهای شدن)، و موز مفید است.
- برای اسهال صفراوی، مصرف سماق، قرهقروت بدون نمک، میوه بالنگ با عسل و مربا، و آلبالو توصیه میشود.
گیاهان دارویی مؤثر در درمان اسهال
| گیاه دارویی | نحوه مصرف و فواید |
| تخم شنبلیله | یک قاشق چایخوری جویده شود؛ به دلیل موسیلاژ غنی خاصیت درمان اسهال قوی دارد. |
| دارچین | ۲ تا ۴ گرم به صورت دمکرده در روز؛ ضد میکروب و کنترلکننده نفخ و تحرکات روده. |
| زنجبیل | ۲ تا ۴ گرم دمکرده؛ ضد باکتری، ضد تهوع و تسکیندهنده درد شکمی. |
| خاکشیر | با آب سرد و کمی عسل؛ خاصیت سمزدایی و ضد اسهال دارد. |
| ریحان | چای ریحان یا ترکیب آب ریحان و آب ریشه زنجبیل، ۲ تا ۳ بار در روز؛ تقویت معده و ضد اسهال. |
| نعناع | دمکرده یا شربت نعناع با عسل و آبلیمو، ۲ تا ۳ بار در روز؛ تسکیندهنده اسهال مزمن. |
| بومادران | یک قاشق چایخوری دمکرده بعد از غذا؛ ضد التهاب و ضد باکتری. |
| پونه کوهی | دمکرده یک قاشق چایخوری در آب گرم؛ ضد عفونت و بهبود هضم. |
| هل | جوشانده دانههای هل؛ برای اسهال مزمن مفید است. |
| عسل | مصرف به تنهایی یا با دمنوشها؛ به عنوان معجزه درمان اسهال در طب سنتی یاد شده است. |
| بابونه | دمکرده بابونه با نعناع؛ ضد التهاب و تسکیندهنده درد معده. |
تدابیر تکمیلی و توصیهها درمان اسهال
- نوشیدن آب برنج یا کته زیره با ماست و زردچوبه میتواند به کاهش و درمان اسهال کمک کند.
- مصرف نمک و شکر محلول در آب (محلول ORS خانگی) برای جبران آب و الکترولیتهای از دست رفته توصیه میشود.
- در اسهالهای بلغمی، ترکیب رب انار و دارچین یا زیره سیاه و سبز در سرکه پس از غذا برای درمان اسهال مفید است.
توجه: اگر اسهال بیش از ۲۴ تا ۴۸ ساعت ادامه یافت یا با علائم شدید مانند تب بالا، خون در مدفوع یا کمآبی شدید همراه بود، مراجعه به پزشک ضروری است. مصرف گیاهان دارویی در دوران بارداری، شیردهی یا در کودکان باید با احتیاط و زیر نظر پزشک انجام شود.
این روشها بر پایه منابع طب سنتی و تجربیات رایج است و در صورت عدم بهبود یا تشدید علائم، حتماً برای درمان اسهال باید به پزشک مراجعه شود.
درمان اسهال کودکان
اگر اسهال در کودکان بیشتر از دو روز ادامه پیدا کرد، باید مراقب باشید که آب بدن آنها را از راه های زیر تامین کنید:
- برای پیشگیری از کم شدن آب بدن کودک مایعات زیادی به او داده شود که میتوانید مقدار کم و دفعات زیاد را بجای نوشیدن یکجای مایعات انجام دهید
- نوشیدن شیر و سرمهای خوراکی میتواند تاثیر بیشتری از آب و آبمیوه داشته باشد چون علاوه بر تامین آب به بهبود پتاسیم و سدیم هم کمک میکند.
- در صورتیکه اسهال در کودکان همراه با استفراغ است، بعد از اینکه تهوع و استفراغ بهبود پیدا کرد میتوانید برای درمان اسهال به تدریج غذاهای سبک و بدون چربی را به رژیم غذایی کودکتان اضافه کنید
- بهتر است تا زمانی که علائم بطور کامل بهبود پیدا کنند، کودک در منزل استراحت کند
- توصیه میکنیم از دادن داروهای ضد اسهال به کودک پرهیز کنید، زیرا مانع دفع سموم و باکتری از بدن میشود.
غذاهای مناسب برای درمان اسهال کودکان
در درمان اسهال، انتخاب غذاهای ساده، کمچرب و قابل هضم برای کودکان اهمیت زیادی دارد تا هم دستگاه گوارش تحریک نشود و هم از کمآبی و سوءتغذیه جلوگیری شود. بر اساس منابع معتبر، این مواد غذایی برای کودکان مبتلا به اسهال توصیه میشوند:
غذاهای نشاستهای و کمفیبر برای درمان اسهال
- برنج سفید ساده یا کته بدون روغن و ادویه
- ماکارونی و پاستای سفید
- نان سفید یا نان تست ساده
- بلغور جو دوسر یا غلات ساده
سبزیجات و میوههای پخته یا نرم برای درمان اسهال
- سیبزمینی آبپز یا کبابی (بدون سرخ کردن و ادویه)
- هویج پخته یا پورهشده
- موز رسیده (سرشار از پتاسیم، کمک به سفت شدن مدفوع)
- سیب رندهشده یا سس سیب ساده بدون شکر
پروتئینهای سبک برای اسهال
- تخممرغ آبپز یا نیمپز
- مرغ یا گوشت بدون چربی، آبپز یا کبابی
- ماهی پخته یا کبابی
لبنیات کمچرب و پروبیوتیک برای درمان اسهال
- ماست ساده یا ماست کفیر کمچرب (به دلیل وجود پروبیوتیکها)
- از سایر لبنیات بهجز ماست کمچرب باید پرهیز شود
مایعات و سوپها برای درمان اسهال
- سوپ ساده مرغ یا آبگوشت رقیق
- محلول آبرسانی خوراکی (ORS) یا دوغ رقیق با کمی نمک و نعنا
غذاهایی که برای درمان اسهال باید از آنها پرهیز کرد
- غذاهای چرب و سرخشده (مثل سیبزمینی سرخکرده، فستفود)
- غذاهای پرادویه و تند
- میوهها و سبزیجات نفاخ و پر فیبر (مانند کلم، نخود، لوبیا، آلو، گلابی)
- آبمیوههای صنعتی، نوشابه، نوشیدنیهای شیرین و گازدار
- شیر گاو (بهخصوص برای نوزادان و کودکان کوچک)
نکات مهم در درمان اسهال
- کودکان مبتلا به اسهال باید مایعات کافی دریافت کنند تا از کمآبی بدن جلوگیری شود.
- وعدههای غذایی را کمحجم و مکرر کنید.
- در صورت تداوم اسهال بیش از ۲۴ تا ۴۸ ساعت یا بروز علائم کمآبی، به پزشک مراجعه کنید.
خلاصه:
غذاهای نشاستهای ساده (برنج، نان سفید، ماکارونی)، سبزیجات و میوههای پخته یا نرم (سیبزمینی، هویج، موز، سیب)، پروتئینهای سبک (تخممرغ آبپز، مرغ، ماهی)، ماست کمچرب و مایعات رقیق بهترین گزینهها برای درمان اسهال کودکان هستند و باید از غذاهای چرب، پرادویه، نفاخ و نوشیدنیهای شیرین برای درمان اسهال پرهیز شود.
داروی گیاهی برای درمان دل پیچه و درمان اسهال
درمان گیاهی بر پایه طب سنتی مبتنی است و شامل روش هایی مفید و موثر برای درمان بیماری شماست. برخی از نسخه های درمان اسهال به صورت گیاهی به شرح زیر است:
- چای سبز
- چای بابونه
- چای زنجبیل
- دمنوش بومادران
- دم کرده ی دارچین
- آب آلوئه ورا
برای اسهال چی بخوریم؟
بهترین صبحانه برای اسهال
در دوران اسهال، انتخاب صبحانهای سبک، کمچرب و قابل هضم اهمیت زیادی دارد تا دستگاه گوارش تحریک نشود و روند بهبودی سریعتر شود. بر اساس منابع معتبر، گزینههای زیر به عنوان بهترین صبحانهها برای اسهال توصیه میشوند:
نان تست خشک
- نان تست خشک یکی از سادهترین و بهترین گزینهها برای درمان اسهال است. این ماده غذایی سبک است، به راحتی هضم میشود و به جذب مایعات اضافی در روده کمک میکند. بهتر است برای اسهال نان تست حشک بدون افزودن کره، پنیر یا ادویه مصرف شود و میتوان آن را با مقدار کمی عسل میل کرد.
فرنی برنج و شیر برنج
- فرنی برنج و شیر برنج غذاهایی نرم، سبک و قابل هضم هستند که معده را آرام میکنند و به بازسازی دیوارههای روده کمک میکنند. این غذاها به جذب آب اضافی روده و درمان اسهال نیز کمک میکنند و انرژی لازم را برای بدن تأمین میکنند.
تخم مرغ آبپز
- تخم مرغ آبپز منبع عالی پروتئین است و به راحتی هضم میشود. این گزینه فاقد چربی و ادویه است و به بازسازی بدن کمک میکند. بهتر است برای اسهال از مصرف تخم مرغ نیمرو یا همراه با روغن و ادویه پرهیز کنید.
ماست ساده یا ماست یونانی
- ماست یونانی یا ماست ساده سرشار از پروبیوتیکهاست که به تعادل فلور روده و بهبود عملکرد دستگاه گوارش و درمان اسهال کمک میکند. برای اسهال این ماده غذایی را میتوان به تنهایی یا همراه با موز مصرف کرد.
موز
- موز بخشی از رژیم BRAT (موز، برنج، سس سیب، نان تست) است و به سفت شدن مدفوع و تأمین پتاسیم بدن و درمان اسهال کمک میکند.
بلغور جو دوسر
- بلغور جو دوسر سبک و قابل هضم است و میتواند به عنوان صبحانهای مناسب برای اسهال مصرف شود. توجه شود که بدون افزودن شکر یا شیر پرچرب تهیه شود.
دمنوشهای گیاهی
- دمنوشهایی مثل چای بابونه، رازیانه یا نعناع فلفلی میتوانند به تسکین معده و کاهش التهاب و درمان اسهال کمک کنند.
برای اسهال چی نخوریم؟
مواد غذایی که باید پرهیز شوند
- غذاهای چرب (کره، پنیر، سوسیس و کالباس)
- غذاهای پرادویه و تند
- شیر پرچرب و خامه
- میوههای نفاخ مثل آلو و گلابی
- نوشیدنیهای شیرین و گازدار
نکات مهم در درمان اسهال
- مصرف آب کافی و جایگزینی مایعات از دست رفته بسیار مهم است.
- وعدههای غذایی را کوچک و مکرر انتخاب کنید.
- در صورت تداوم اسهالو عدم درمان اسهال بیش از ۲۴ تا ۴۸ ساعت یا وجود علائم کمآبی، به پزشک مراجعه کنید.
بهترین صبحانه برای اسهال شامل نان تست خشک، فرنی برنج، شیر برنج، تخم مرغ آبپز، ماست ساده یا یونانی، موز و بلغور جو دوسر است. این مواد سبک، کمچرب و قابل هضم هستند و به بهبود سریعتر دستگاه گوارش و درمان اسهال کمک میکنند.
بهترین ناهار برای اسهال
در دوران اسهال، ناهار باید سبک، کمچرب، کمفیبر و به راحتی قابل هضم باشد تا دستگاه گوارش تحریک نشود و بدن بتواند مواد مغذی و آب از دسترفته را جبران کند. بر اساس منابع معتبر، این گزینهها به عنوان ناهار برای درمان اسهال مناسب هستند:
- سوپ سبک (سوپ مرغ یا سوپ برنج) برای درمان اسهال
- سوپ مرغ یا سوپ برنج یکی از بهترین انتخابهاست. این غذا علاوه بر تأمین آب و الکترولیتهای بدن، به دلیل داشتن پروتئین و کربوهیدرات ساده، انرژی و مواد مغذی لازم را فراهم میکند. سوپ برای اسهال باید بدون ادویه و چربی اضافی تهیه شود و میتوان مقدار کمی هویج یا سیبزمینی پخته به آن افزود.
- برنج سفید ساده یا کته برای درمان اسهال
- برنج سفید به دلیل هضم آسان و کمفیبر بودن، یکی از پایههای رژیم BRAT و مناسب برای اسهال است. میتوان آن را به صورت ساده و بدون روغن یا ادویه مصرف کرد.
- سیبزمینی آبپز برای درمان اسهال
- سیبزمینی آبپز بدون پوست و بدون افزودنی چرب یا تند، منبع خوبی از کربوهیدرات و پتاسیم است و به سفت شدن مدفوع و درمان اسهال کمک میکند.
- مرغ یا بوقلمون آبپز یا کبابی بدون چربی برای درمان اسهال
- مرغ یا بوقلمون بدون پوست و چربی، به صورت آبپز یا کبابی ساده، منبع پروتئین سبک و قابل هضم است که به تقویت بدن و درمان اسهال کمک میکند.
- سبزیجات پخته برای درمان اسهال
- سبزیجاتی مثل هویج و لوبیا سبز که به خوبی پخته شده باشند، به دلیل هضم آسان و تأمین ویتامینها و مواد معدنی مفید هستند. برای درمان اسهال از سبزیجات خام و نفاخ باید پرهیز کرد.
- ماست پروبیوتیک ساده
- ماست ساده پروبیوتیک (در صورت تحمل لاکتوز) به بازسازی فلور طبیعی روده و کاهش مدت اسهال و درمان اسهال کمک میکند.
- نان سفید یا نان تست ساده
- نان سفید کمفیبر و سبک است و میتواند برای درمان اسهال همراه غذا یا به تنهایی مصرف شود.
نوشیدنیهای مناسب همراه ناهار برای درمان اسهال
- آب ساده، آب برنج، آب سیب طبیعی و آب هویج تازه (بدون شکر و افزودنی) برای جبران مایعات و الکترولیتها و درمان اسهال توصیه میشوند.
مواد غذایی که باید پرهیز شوند
- غذاهای چرب و سرخشده
- غذاهای پرادویه و تند
- سبزیجات خام و نفاخ (کلم، نخود، لوبیا)
- لبنیات پرچرب و شیر
- نوشیدنیهای شیرین و گازدار
خلاصه:
بهترین ناهار برای درمان اسهال شامل سوپ سبک (سوپ مرغ یا سوپ برنج)، برنج سفید ساده، سیبزمینی آبپز، مرغ یا بوقلمون آبپز، سبزیجات پخته، ماست ساده و نان سفید است. این غذاها سبک، کمچرب و کمفیبر هستند و به کاهش علائم و درمان اسهال و جبران مایعات و مواد مغذی کمک میکنند.
5 درمان خانگی دل پیچه و درمان اسهال
برای درمان خانگی دلپیچه و درمان اسهال میتوانید از روشها و خوراکیهای زیر استفاده کنید که سریع و مؤثر هستند:
آب برنج: برای اسهال یک فنجان برنج را با دو فنجان آب به مدت ۱۰ دقیقه بجوشانید تا آب آن کدر شود. آب برنج را صاف کرده و بنوشید. این محلول به حفظ آب بدن و سفت شدن مدفوع کمک میکند.
رژیم BRAT: مصرف موز، برنج سفید، سس سیب و نان تست که غذاهایی نرم، کمفیبر و نشاستهای هستند و به کاهش تحریک روده و سفت شدن مدفوع و درمان اسهال کمک میکنند.
مصرف پروبیوتیکها: خوردن ماست ساده و کمچرب یا مکملهای پروبیوتیک به بازسازی باکتریهای مفید روده و تسریع بهبود و درمان اسهال کمک میکند.
دمنوشهای گیاهی آرامبخش: چای بابونه، نعناع یا ترکیب آب لیمو، زنجبیل و شکر که به تسکین دلپیچه و کاهش التهاب روده و درمان اسهال کمک میکنند.
استفاده از کیسه آب گرم یا پد حرارتی: گذاشتن کیسه آب گرم روی شکم برای کاهش درد دلپیچه و آرامش عضلات روده مؤثر است.
این روشها به همراه مصرف مایعات کافی برای جلوگیری از کمآبی بدن، استراحت و پرهیز از غذاهای تحریککننده، به درمان خانگی دلپیچه و درمان اسهال کمک میکنند. در صورت ادامه علائم بیش از چند روز یا وجود خون در مدفوع، حتماً به پزشک مراجعه کنید.
درمان قطعی دل پیچه
سوالات متداول
– آیا دل پیچه از علائم بارداری است؟
بزرگ شدن حجم رحم با آغاز بارداری به حفره شکمی فشار وارد میکند که نتیجه آن دلپیچه و حالت تهوع است.
– بهترین صبحانه برای اسهال و دل پیچه چیست؟
– بهترین داروی دل پیچه کدامند؟
هیوسین (Hyoscine)، دی سیکلومین (Dicyclomine)، بلادونا پی بی (Belladonna PB)
– آیا رژیم غذایی خاصی برای جلوگیری از دل پیچه و برای اسهال وجود دارد؟
بله، رعایت یک رژیم غذایی سالم و متنوع با مصرف میزان کافی فیبر، مقدار مناسب آب و کاهش مصرف چربیهای اشباع میتواند به بهبود عملکرد گوارش و جلوگیری از دل پیچه و درمان اسهال کمک کند.
– آیا ورزش میتواند در پیشگیری از مشکلات گوارشی و برای اسهال مؤثر باشد؟
بله، فعالیتهای ورزشی و حرکت منظم میتوانند به تنظیم حرکت روده و تقویت سیستم گوارش کمک کرده و در پیشگیری از مشکلات گوارشی مؤثر باشند.
– آیا استرس میتواند عاملی در ایجاد دل پیچه و اسهال باشد؟
بله، استرس و فشار روحی میتوانند به تغییرات در حرکت روده و ایجاد علائم گوارشی مانند دل پیچه و اسهال منجر شوند.
– آیا مصرف پروبیوتیک میتواند به کاهش علائم گوارشی و درمان اسهال کمک کند؟
بله، مصرف مواد غذایی حاوی پروبیوتیک مانند ماست و کره میتواند به تعادل میکروبهای مفید در روده کمک کرده و علائم گوارشی را کاهش دهد.
– چه زمانی اسهال نیاز به درمان فوری پزشکی دارد؟
اگر اسهال بیش از ۴۸ ساعت ادامه یابد، همراه با تب بالا، خون در مدفوع، درد شدید شکم یا علائم کمآبی (مانند خشکی دهان، کاهش ادرار، سرگیجه) باشد، باید سریعاً به پزشک مراجعه کنید.
– بهترین درمان خانگی اسهال چیست؟
درمان اسهال به صورت خانگی شامل مصرف مایعات فراوان (آب، آب نارگیل، محلول ORS)، رژیم غذایی سبک (موز، برنج سفید، نان تست، سیبزمینی آبپز)، ماست پروبیوتیک و دمنوشهایی مانند بابونه و زنجبیل است.
– کدام مواد غذایی برای اسهال مناسب هستند؟
مواد غذایی سبک و کمچرب مانند موز، برنج سفید، سیب رندهشده، نان تست، ماست، مرغ پخته، آبگوشت و بلغور جو دوسر توصیه میشوند. از غذاهای چرب، سرخشده، شیرینکنندههای مصنوعی و لبنیات پرچرب برای درمان اسهال پرهیز کنید.
– آیا مصرف میوهها در دوران اسهال مجاز است؟
بله، برخی میوهها مانند موز، سیب (رندهشده یا پوره)، و گلابی پخته به دلیل داشتن فیبر محلول و پکتین به کاهش اسهال کمک میکنند.
– کدام دمنوشها برای درمان اسهال مفید هستند؟
دمنوش بابونه، زنجبیل، نعناع و دارچین به دلیل خواص ضدالتهابی و آرامبخش خود میتوانند به تسکین علائم اسهال کمک کنند.
– آیا مصرف عسل برای اسهال مفید است؟
بله، عسل به دلیل خواص ضدباکتریایی و ضدالتهابی میتواند به کاهش شدت اسهال و التهاب روده کمک کند.
– آیا باید در زمان اسهال غذا خورد؟
بله، اما باید غذاهای ساده، کمچرب و به آسانی هضمشونده مصرف کنید. پرهیز از گرسنگی طولانی مدت در درمان اسهال توصیه میشود تا بدن انرژی کافی برای بهبودی داشته باشد.
– چگونه میتوان از کمآبی بدن در اسهال جلوگیری کرد؟
مصرف مکرر مایعات شفاف (آب، آب نارگیل، محلول ORS، آب برنج) و پرهیز از نوشیدنیهای کافئیندار یا شیرینکننده مصنوعی برای پیشگیری از کمآبی ضروری است.
– آیا مصرف داروهای درمان اسهال بدون نسخه مجاز است؟
در موارد اسهال خفیف میتوان از داروهای ضداسهال ساده استفاده کرد، اما در صورت وجود تب، خون در مدفوع یا اسهال شدید، مصرف این داروها بدون مشورت پزشک توصیه نمیشود.
– چه گیاهان دارویی برای درمان اسهال موثرند؟
زنجبیل، دارچین، تخم شنبلیله، خاکشیر، تخم شربتی و زیره سبز از گیاهان پرکاربرد در طب سنتی برای کاهش اسهال هستند.
– آیا اسهال همیشه نیاز به درمان دارویی دارد؟
خیر، بسیاری از موارد اسهال خفیف با اصلاح رژیم غذایی و مصرف مایعات کافی بهبود مییابد. درمان دارویی بیشتر برای موارد شدید یا عفونی توصیه میشود.
– آیا کودکان و سالمندان در برابر عوارض اسهال آسیبپذیرترند؟
بله، این گروهها به دلیل حساسیت بیشتر به کمآبی و عوارض اسهال باید سریعتر تحت مراقبت قرار گیرند و درمان مناسب دریافت کنند.
در صورت تداوم یا تشدید علائم و عدم درمان اسهال، مراجعه به پزشک الزامی است.
کلام پایانی
به طور کلی، دل پیچه و اسهال ممکن است به دلیل عوامل مختلفی از جمله عفونتها، استرس یا اختلالات گوارشی رخ دهد. در این مقاله، ما به بررسی علل، علائم و راهکارهای مختلف برای مدیریت و درمان این مشکلات پرداختیم.
برای پیشگیری از دل پیچه و اسهال، رعایت بهداشت شخصی، مصرف رژیم غذایی سالم و متنوع و انجام فعالیتهای ورزشی مهم است. همچنین، هرگونه علامت مشکوک یا مزاحم باید به سرعت به پزشک اطلاع داده شود تا تشخیص دقیق و درمان مناسب به انجام برسد.
جهت مطالعه بیشتر در مورد شیرین کننده طبیعی جایگزین شکر و آشنایی با علائم کمبود ویتامین دی کلیک کنید.



