رژیم لاغری کتوژنیک
رژیم لاغری کتوژنیک
رژیم لاغری کتوژنیک یا رژیم کتونزا یا رژیم پُرچربی یک گونه رژیم غذایی است با چربی زیاد، اندازهٔ کافیِ پروتئین و قندِ اندک، که بدن را وادار میکند تا بهجای قند، از چربی برای تأمین انرژی استفاده کند. از این رژیم برای درمان صرعهای مقاوم به درمان در کودکان استفاده میشود. این رژیم باعث اشباع مادهای به نام بتا- هیدروکسی بوتیرات در بدن میشود که این ماده حافظه را در شخص تقویت میکند.
در حالت عادی، قندهای موجود در غذا در بدن انسان به گلوکز مبدل شده و در سرتاسر بدن بهویژه مغز پخش میشود تا به عنوان منبع انرژی، سوزانده شود.
حال اگر در رژیم غذایی، مقدار قند کم باشد، کبد، چربی را به اسید چرب و اجسام کتونی مبدل میکند. این اجسام کتونی به مغز رفته و جایگزین گلوکز میشود.
هرگاه سطح اجسام کتونی در خون (و مغز) بالا برود و کتوزیس ایجاد شود، شمار حملات صرعی کاهش مییابد.
ویژگی های رژیم کتوژنیک
رژیم کتوژنک به طور معمول روی مصرف مواد غذایی مثل کره، پنیر، تخممرغ، گوشت، مغذیجات، روغن، غذاهای دریایی و دانهها تمرکز دارد.
در رژیم کتوژنیک جای زیادی برای میوهها، سبزیجات، غلات، سیبزمینی، شیرینیها یا سایر غذاهای غنی از کربوهیدرات وجود ندارد.
اگر چه انواع مختلفی از رژیم کتوژنیک وجود دارد که در یک سری موارد با هم تفاوت دارند؛ اما هدف اصلی همه آنها محدود کردن مصرف کربوهیدرات است.
پس با محدود کردن مصرف کربوهیدرات و کنترل مصرف پروتئین، بدن را در وضعیت کتوزیس (کتوز) قرار میدهد.
کتوز در رژیم کتوژنیک چیست؟
کتوز فرایند متابولیکی است که سبب افزایش تولید کتونها میشود (کتونها توسط کبد ساخته میشوند و میتوانند بهعنوان منبع انرژی اصلی مورد استفاده قرار بگیرند). وقتی در وضعیت کتوز نیستیم، گلوکز (که از مصرف کربوهیدرات به دست میآید) منبع انرژی اصلی بدن است.
رژیم لاغری کتوژنیک
انواع رژیم کتوژنیک
1.رژیم کتوژنیک استاندارد
یکی از انواع رژیم کتو، رژیم کتوژنیک استاندارد (SKD) است. در این رژیم غذایی، مقدار بسیار کمی کربوهیدرات مصرف میشود.
پروتئین باید به میزان متوسط و چربی به میزان بالا مصرف شود. به صورت روزانه، وعدههای غذایی شما باید دارای ۷۰ درصد چربی، ۲۰ درصد پروتئین و ۱۰ درصد کربوهیدرات باشد.
2.رژیم کتوژنیک چرخه ای
یکی دیگر از انواع رژیم کتو، رژیم کتوژنیک چرخهای (CKD) است. در این نوع رژیم غذایی، باید میزان مصرف کربوهیدرات را در یک بازه زمانی مشخص کاهش دهید. سپس اجازه دارید در یک بازه زمانی محدود، کربوهیدرات بیشتری مصرف کنید.
به عنوان مثال میتوانید ۵ روز از رژیم کتوژنیک پیروی کرده و در دو روز بعدی، رژیم غذایی سرشار از کربوهیدرات داشته باشید.
3.رژیم کتوژنیک هدفمند
در این نوع رژیم غذایی، قادر خواهید بود بعد از تمرینات ورزشی مقدار مشخصی کربوهیدرات مصرف کنید. نوع دیگری از رژیم کتوژنیک، یعنی رژیم کتوژنیک با پروتئین بالا وجود دارد که به شما اجازه میدهد به صورت روزانه مقدار بیشتری پروتئین مصرف کنید.
رژیم کتوژنیک هدفمند، توسط بسیاری از پژوهشگران مورد بررسی قرار گرفته و محبوبیت زیادی دارد. معمولاً ورزشکاران یا بدنسازان، از رژیم کتو چرخهای یا هدفمند استفاده میکنند.
4. رژیم کتوژنیک با پروتئین بالا
این رژیمها تنها تفاوتهای اندکی دارند که در صورت تشخیص متخصص تغذیه برای شما میزان مصرف مواد غذایی تنظیم میشود و بهتر است از هر رژیمی به همان صورت که برنامه گرفتهاید، پیروی کنید تا به بدن شما آسیبی وارد نشود و بتوانید به وزن دلخواه خود برسید.
رژیم لاغری کتوژنیک
رژیم کتوژنیک مناسب چه کسانی است؟
رژیم غذایی کتوژنیک محدودیت خاصی ندارد و همه افراد میتوانند از آن استفاده کنند.
رژیم کتوژنیک تاثیر بسیار زیادی بر درمان بیماریهای مختلف دارد. بنابراین بیماران مبتلا به دیابت نوع ۲، سندروم تخمدان پلی کیستیک یا حتی بیماران مبتلا به سرطان، میتوانند از این رژیم غذایی استفاده کنند.
البته بیماران دیابتی که باید تزریق انسولین انجام دهند، افرادی که به بیماریهای کلیوی یا پانکراتیت مبتلا هستند و بانوانی که در دوران بارداری و شیردهی قرار دارند، گزینه مناسبی برای استفاده از رژیم کتوژنیک نخواهند بود.
به صورت کلی رژیم کتوژنیک برای همه افراد، از جمله افراد با سابقه مشکلات کلیوی یا کبدی، مناسب نیست. به همین جهت توصیه میشود که پیش از اقدام برای رژیم کتوژنیک، از یک متخصص تغذیه باتجربه کمک بگیرید تا مشکلات رژیم کتو را به حداقل رسانید.
عوارض جانبی رژیم کتوژنیک چیست؟
عوارض رژیم کتوژنیک تا چه اندازه خطرناک خواهد بود؟
تغییرات شدید در الگوهای غذایی میتواند منجر به عوارض جانبی فراتر از تغییرات وزن شود.
برای افرادی که از رژیم کتوژنیک پیروی میکنند، انجام نادرست یا طولانی مدت این رژیم غذایی ممکن است خطراتی مانند سنگ کلیه یا کمبود مواد مغذی را افزایش دهد.
برخی از عوارض جانبی کتو نیز کم آبی بدن، کتواسیدوز و آنفولانزای کتو است.
بوی بد دهان ناشی از رژیم کتوژنیک: بوی بد دهان عارضه رایج این نوع رژیم غذایی است، اما با اینحال نوعی عارضه موقتی به شمار میرود.
احتمال یبوست با رژیم کتوژنیک: یبوست و حتی اسهال دو نوع از عوارض رایج در رژیم کتوژنیک هستند که اگر ادامه دار شوند، خطرات جدی به همراه خواهند داشت.
بی خوابی: به دلیل مصرف کم کربوهیدرات، بی خوابی به سراغ افراد میآید.
تراکم استخوان پایین و شکستگی استخوان: رژیم کتو سرشار از چربیهای اشباع شده است. نوع چربی که میخورید مهم است. یکی از انواع اسیدهای چرب که در گوشت قرمز یافت میشود، سیتوکینها و لکوترینها را تقویت میکند که باعث آسیب و التهاب بیشتر در بدن میشود.
احتمال بروز کلسترول بالا با رژیم کتو: رژیم کتوژنیک میتواند به طور قابل توجهی فشار خون بدن شما را کاهش دهد. اما در مقابل این موضوع برای طولانی مدت اتفاق خوبی نخواهد بود و توصیه میشود که زیر نظر یک پزشک متخصص بررسی شود.
سنگ کلیه: رژیم کتوژنیک میتواند منجر به ایجاد سنگ کلیه در بسیاری از افراد شود.
ریزش مو: در برخی از افراد با شروع رژیم کتوژنیک ریزش مو آغاز میشود.
آنفولانزای کتو چیست؟
آنفولانزای کتو گروهی از علائم است که ممکن است دو تا هفت روز پس از شروع رژیم کتوژنیک ظاهر شوند. سردرد، خستگی، تحریکپذیری، حالت تهوع، مشکل در خوابیدن و یبوست تنها برخی از علائم این بیماری است که توسط پزشک تشخیص داده میشود.
رژیم لاغری کتوژنیک
روش مقابله با عوارض رژیم کتوژنیک چیست؟
برای به حداقل رساندن عوارض رژیم کتوژنیک موارد زیر را رعایت کنید:
نوشیدن مقدار زیادی آب در روز
دریافت نمک کافی
افزایش مصرف مواد معدنی
خودداری از انجام ورزش شدید
مصرف زیاد فیبر
چه میوه هایی را می توان در رژیم کتوژنیک ۷ روزه گنجاند؟
زمانی که در رژیم کتو ۷ روزه هستید بهتر است تعداد میوههایی که میخورید، محدود کنید؛ زیرا میوهها معمولاً محتوای قند زیادی دارند.
البته این به این معنا نیست که در این مدت کلاً از مصرف میوه بپرهیزید. بلکه میتوانید برخی از میوهها را بهصورت تازه یا منجمد مصرف کنید. میوههای کم قند را میتوانید در این دوران مصرف کنید.
میوه های مجاز در رژیم کتوژنیک عبارتند از:
- آووکادو: این میوهای است که میتوانید بهوفور در این دوران مصرف کنید.
- انواع توتها: تمشک، بلکبری، بلوبری، توتفرنگی و کرنبری
چه مدت طول می کشد تا بدن وارد مرحله کتوز شود؟
همانطور که گفته شد، حدود ۴ تا ۵ روز طول میکشد تا بدن از سلولهای چربی برای تامین انرژی استفاده کند. البته این مدت زمان، در افراد مختلف متفاوت است.
متابولیسم و سوخت و ساز بدن افراد مختلف با یکدیگر تفاوت دارد. به همین دلیل، ممکن است بدن یک فرد بعد از گذشت ۴۸ ساعت وارد مرحله کتوز شود. در حالی که فردی دیگر بعد از گذشت ۷۲ ساعت یا ۴ روز، وارد این مرحله شود. برخی از عوامل موثر بر این مسئله شامل موارد زیر هستند:
- سن
- مصرف کربوهیدرات، چربی و پروتئین
- سطح فعالیت بدنی
- متابولیسم
- سلامت خواب
- سطح استرس
همه چیز به شرایط فعلی شما بستگی دارد. اگر هنوز رژیم کتو را آغاز نکردهاید و از یک رژیم غذایی سرشار از کربوهیدرات پیروی میکنید، ممکن است مدت بیشتری طول بکشد تا وارد مرحله کتوز شوید.
زیرا بدن باید تمامی ذخایر کلیکوژن را تخلیه کند و میزان گلوکز و گلیکوژن در بدن به پایینترین سطح ممکن برسد.
رژیم لاغری کتوژنیک
سخن پابانی در رژیم کتوژنیک
برای گرفتن انواع رژیمها حتما با پزشک مربوطه مشورت کنید تا از عوارض رژیم پیش رو جلوگیری شود. در هر نوع رژیمی بهتر است که علاوه بر کنترل میزان خورد و خوراک به ورزش هم پرداخته شود که تاثیر چشمگیری در کاهش وزن و سایز خواهد داشت و علاوه بر کاهش وزن باعث فرمگیری شکل بدن نیز میشود.
در آخر ممنون از همراهی شما.